Zanieczyszczenia w produktach spożywczych i farmaceutycznych to jedno z najpoważniejszych zagrożeń w procesach produkcyjnych. Nawet niewielki fragment metalu, szkła, kamienia czy kości może doprowadzić do reklamacji, wycofania całej partii z rynku, strat finansowych i utraty zaufania odbiorców. Dlatego skuteczna kontrola jakości nie powinna ograniczać się wyłącznie do kontroli wizualnej czy sprawdzania masy produktu. Jednym z najskuteczniejszych rozwiązań stosowanych w nowoczesnych zakładach produkcyjnych jest przemysłowy system kontroli rentgenowskiej X-RAY. Przy okazji premiery nowej serii rentgenów X-RAY, warto porównać przemysłowe systemy kontroli rentgenowskiej obu generacji. Najnowsza generacja urządzeń Anritsu XR76 rozwija możliwości poprzedniej serii XR75, oferując wyższą czułość detekcji, mniej fałszywych odrzutów i większą wydajność pracy. Co istotne, technologia pozwala jednocześnie kontrolować obecność ciał obcych oraz wybrane parametry jakościowe produktu i opakowania.
W procesach produkcji żywności i leków ryzyko zanieczyszczenia może pojawić się na wielu etapach - od przyjęcia surowców, przez przetwarzanie i pakowanie, aż po kontrolę gotowego produktu. Źródłem ciał obcych mogą być surowce pochodzące z upraw i hodowli, zużywające się elementy maszyn, uszkodzone narzędzia, materiały opakowaniowe czy infrastruktura zakładu. Konsekwencje przedostania się zanieczyszczenia do produktu wykraczają daleko poza pojedynczą wadliwą sztukę. Mogą oznaczać zagrożenie dla konsumenta, konieczność zatrzymania produkcji, dodatkowe kontrole, reklamacje, wycofanie produktów z rynku oraz poważne straty wizerunkowe. W branży spożywczej kontrola rentgenowska wspiera realizację założeń systemów bezpieczeństwa żywności, takich jak HACCP, oraz wymagań standardów jakościowych, m.in. IFS i BRCGS. W farmacji stanowi natomiast istotny element podejścia opartego na analizie ryzyka i kontroli jakości zgodnej z wymaganiami GMP. Warto podkreślić, że inspekcja X-RAY nie zastępuje całego systemu bezpieczeństwa produkcji. Jest jego ważnym uzupełnieniem, pozwalającym wykrywać zagrożenia, których nie można skutecznie zidentyfikować innymi metodami.
System kontroli rentgenowskiej X-RAY wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do analizy zawartości produktu. Obraz powstający podczas prześwietlania pozwala ocenić różnice w pochłanianiu promieniowania przez poszczególne materiały. Na tej podstawie urządzenie identyfikuje potencjalne zanieczyszczenia i nieprawidłowości. W przeciwieństwie do tradycyjnych wykrywaczy metali systemy rentgenowskie umożliwiają wykrywanie nie tylko fragmentów metali żelaznych i nieżelaznych oraz stali nierdzewnej, ale również wielu innych ciał obcych, takich jak szkło, kamienie czy zwapnione fragmenty kości. Skuteczność wykrywania zależy jednak od wielkości, gęstości i kształtu zanieczyszczenia, a także od rodzaju i struktury kontrolowanego produktu.
Dużą zaletą technologii przemysłowego X-RAY jest możliwość inspekcji produktów w opakowaniach metalizowanych i aluminiowych, w których tradycyjny wykrywacz metali może mieć ograniczone zastosowanie. Nowoczesne systemy Anritsu mogą również realizować dodatkowe zadania kontroli jakości, takie jak wykrywanie brakujących elementów, kontrola kształtu, uszkodzeń produktu, nieprawidłowego napełnienia czy szczelności opakowania - zależnie od konfiguracji i zastosowanych funkcji. W jakich branżach przemysłowych kontrola X-RAY ma szczególne znaczenie? Technologia inspekcji rentgenowskiej znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie jakość, czystość i bezpieczeństwo produktu mają bezpośredni wpływ na zdrowie odbiorców, zgodność z wymaganiami jakościowymi i wiarygodność producenta.
To jeden z najważniejszych obszarów zastosowania przemysłowych X-RAY. Kontrola rentgenowska jest szczególnie istotna w produkcji mięsa i wędlin, drobiu, ryb, produktów mlecznych, dań gotowych, pieczywa, słodyczy, przekąsek, produktów mrożonych oraz żywności pakowanej w opakowania metalizowane.
W przetwórstwie mięsa i drobiu szczególnie ważna jest detekcja fragmentów kości, metalu i innych ciał obcych. W produkcji ryb systemy rentgenowskie mogą wspierać wykrywanie ości. W przypadku słodyczy, pieczywa i dań gotowych istotne jest wykrywanie fragmentów szkła, kamieni, metalu oraz innych zanieczyszczeń pochodzących z surowców lub procesu produkcyjnego.
W produkcji leków nawet niewielka nieprawidłowość może mieć poważne konsekwencje. Systemy X-RAY umożliwiają kontrolę tabletek, kapsułek, ampułek, blistrów, saszetek i innych produktów farmaceutycznych. Oprócz wykrywania ciał obcych technologia pozwala sprawdzać obecność i liczbę tabletek w opakowaniu, identyfikować uszkodzenia, wyszczerbienia i pęknięcia oraz kontrolować kompletność produktu. Jest to szczególnie ważne w przypadku automatycznych linii pakujących, gdzie ręczna kontrola każdej jednostki jest niewystarczająca lub nieefektywna.
Preparaty witaminowe, minerały, odżywki, suplementy w proszku, kapsułkach i tabletkach wymagają precyzyjnej kontroli jakości. Systemy rentgenowskie mogą wykrywać zanieczyszczenia oraz weryfikować kompletność opakowań, również w przypadku produktów pakowanych w folie aluminiowe i metalizowane.
Produkcja karmy dla zwierząt, zarówno mokrej, jak i suchej, wymaga kontroli podobnej do tej stosowanej w produkcji żywności dla ludzi. Szczególnie istotne jest wykrywanie fragmentów metalu, kamieni, szkła i kości, które mogą przedostać się do produktu wraz z surowcami pochodzenia zwierzęcego.
Surowce pochodzenia roślinnego mogą zawierać kamienie, fragmenty szkła i metalu, a także inne zanieczyszczenia pochodzące z upraw, zbiorów i transportu. Kontrola rentgenowska gotowych produktów i półproduktów stanowi dodatkową barierę bezpieczeństwa przed ich zapakowaniem i wysyłką.
Chcąc porównać systemy kontroli rentgenowskiej Anritsu XR76 warto najpierw podkreślić na czym Anritsu się skoncentrowało, by rozwiązać najważniejsze problemy w zakładach produkcyjnych: ograniczona wykrywalność drobnych zanieczyszczeń, fałszywe odrzuty, spadek skuteczności kontroli przy wysokich prędkościach linii, czy czasochłonna konfiguracji urządzeń. Poniżej najważniejsze nowości nowej serii systemów kontroli rentgenowskiej:
1.Do 40% większa czułość detekcji - skuteczniejsze wykrywanie małych zanieczyszczeń
Jedną z najważniejszych zmian w systemach inspekcji Anritsu XR76 jest zastosowanie nowego sensora HD o wyższej rozdzielczości - poprawa czułości detekcji w porównaniu z poprzednią generacją sięga nawet 40%. Zapewnia on ostrzejszy, bardziej szczegółowy obraz, dzięki czemu urządzenie może skuteczniej identyfikować drobne fragmenty metalu i ciała obce o niskiej gęstości, takie jak szkło czy kamienie. Oznacza to większą szansę wykrycia zanieczyszczeń, które przy mniej zaawansowanej technologii mogłyby pozostać niezauważone.
2.Ponad 80% mniej fałszywych odrzutów - większa wydajność i mniejsze straty
Fałszywy odrzut to sytuacja, w której system kwalifikuje prawidłowy produkt jako niezgodny, mimo że nie zawiera on zanieczyszczeń wymagających odrzucenia. W praktyce oznacza to konieczność ponownej kontroli, dodatkową pracę operatorów, straty produktu i ryzyko niepotrzebnych przestojów. Przemysłowy X-RAY Anritsu XR76 pozwala znacząco ograniczyć to zjawisko - to ponad 80% redukcji fałszywych odrzutów. W praktyce oznacza mniej niepotrzebnie wycofywanych produktów, mniejsze obciążenie personelu i lepsze wykorzystanie potencjału linii produkcyjnej.
3.Pełna skuteczność kontroli przy prędkości do 80 m/min
Wydajność linii produkcyjnej nie powinna odbywać się kosztem bezpieczeństwa produktu. W starszych rozwiązaniach zwiększanie prędkości transportu mogło prowadzić do pogorszenia jakości obrazu, a w konsekwencji obniżenia skuteczności wykrywania zanieczyszczeń. System rentgenowski Anritsu XR76 umożliwia inspekcję przy prędkości transportera do 80 m/min bez utraty czułości wynikającej z kompresji obrazu. To istotna przewaga w zakładach pracujących w systemie wielozmianowym, przy dużej liczbie produktów i wysokiej rotacji asortymentu.
4.Szybsza konfiguracja dzięki 1-Pass Product Setup i 1-Touch Adjust
Zmiana produktu lub parametrów procesu nie musi oznaczać długiego przezbrajania urządzenia. Funkcja 1-Pass Product Setup umożliwia szybkie przygotowanie nowej receptury na podstawie jednego przejścia produktu. Producent nadal zaleca pełną procedurę dziesięciu przejść, jeżeli priorytetem jest maksymalna precyzja ustawień. Z kolei 1-Touch Adjust pozwala szybko skorygować ustawienia jednym dotknięciem, np. w przypadku wystąpienia fałszywego odrzutu. To szczególnie istotne w zakładach o dużej liczbie wariantów produktowych, częstych zmianach receptur i ograniczonej dostępności doświadczonych operatorów.
5.Wygodniejsza obsługa i większa elastyczność
System rentgenowski Anritsu XR76 wyposażono w nowoczesny, 15-calowy pojemnościowy ekran dotykowy. Interfejs obsługuje gesty znane ze smartfonów, takie jak przybliżanie obrazu dwoma palcami, podwójne stuknięcie czy płynne przewijanie. Urządzenie oferuje również możliwość przechowywania do 1000 programów produktowych, co ułatwia zarządzanie kontrolą przy szerokim asortymencie.
6.Technologia A.L.L. - dłuższa żywotność i niższe koszty eksploatacji
Ważnym elementem serii XR76 jest technologia Advanced Long Life (A.L.L.), rozwijająca rozwiązania znane z poprzedniej generacji przemysłowych systemów kontroli rentgenowskiej Anritsu. Szczelna konstrukcja, chłodzenie bez konieczności stosowania klimatyzatora oraz rozwiązania wydłużające żywotność kluczowych komponentów ograniczają potrzeby serwisowe i wspierają stabilną pracę urządzenia. Żywotność lampy rentgenowskiej i detektora może być ponad 2,5-krotnie dłuższa w porównaniu z konwencjonalnymi rozwiązaniami referencyjnymi. W połączeniu z mniejszą liczbą fałszywych odrzutów oznacza to korzystniejszy całkowity koszt posiadania urządzenia (TCO).

Kluczowe wnioski wdrożeniowe:
Jakość detekcji i stabilność: XR76 rozwiązuje główny kompromis starszych urządzeń - pozwala zwiększyć czułość wykrywania ciał obcych bez ryzyka zalewu linii fałszywymi odrzutami.
Kultura pracy i automatyzacja: Funkcje 1-Pass Setup i 1-Touch Adjust skracają czas przestojów przy przezbrajaniu formatów, co jest kluczowe w zakładach borykających się z rotacją personelu i brakiem wykwalifikowanych operatorów.
Technologia A.L.L. (Advanced Long Life): XR76 w pełni dziedziczy zalety serii XR75 (brak klimatyzatora, szczelna komora chłodzenia, długa żywotność generatora i sensora), utrzymując niski całkowity koszt posiadania (TCO).
Wybór przemysłowego systemu kontroli rentgenowskiej powinien uwzględniać nie tylko parametry techniczne, ale przede wszystkim wpływ urządzenia na bezpieczeństwo produktów, wydajność produkcji i koszty operacyjne. Przemysłowy rentgen Anritsu XR76 odpowiada na potrzeby zakładów, które chcą podnieść skuteczność wykrywania zanieczyszczeń bez zwiększania liczby niepotrzebnie odrzucanych produktów. Wyższa rozdzielczość obrazu, ograniczenie fałszywych odrzutów, stabilna kontrola przy wysokich prędkościach oraz uproszczona obsługa przekładają się na konkretne korzyści w codziennej pracy.
To rozwiązanie szczególnie warte rozważenia dla producentów, którzy:
• wdrażają nowe linie produkcyjne lub modernizują istniejące stanowiska kontroli jakości;
• przetwarzają produkty o nieregularnej strukturze i zmiennych parametrach;
• wykorzystują opakowania metalizowane lub aluminiowe;
• pracują z dużą prędkością linii i wysoką rotacją asortymentu;
• chcą ograniczyć straty wynikające z fałszywych odrzutów;
• potrzebują dodatkowej kontroli jakości produktu, kompletności i integralności opakowań.
Nawet najbardziej zaawansowany system rentgenowski wymaga odpowiedniego doboru do konkretnej aplikacji. Na skuteczność detekcji wpływają między innymi rodzaj produktu, jego gęstość, grubość, struktura, rodzaj opakowania, wielkość poszukiwanych zanieczyszczeń oraz prędkość transportu. Dlatego przed wdrożeniem warto przeprowadzić testy na rzeczywistych produktach, z uwzględnieniem charakterystycznych dla danej branży zanieczyszczeń i warunków pracy linii. Pozwala to określić osiągalne parametry detekcji, dobrać odpowiednią konfigurację urządzenia i zaplanować jego integrację z istniejącym procesem produkcyjnym.
Jako dostawca rozwiązań Anritsu Yakudo wspiera przedsiębiorstwa w doborze przemysłowych systemów kontroli rentgenowskiej, dopasowanych do specyfiki produktów i procesów produkcyjnych.
Chcesz sprawdzić, czy Anritsu XR76 będzie odpowiednim systemem kontroli dla Twojej linii produkcyjnej? Skontaktuj się z naszym ekspertem - pomożemy dobrać system X-RAY, określić możliwości detekcji i zaplanować wdrożenie dopasowane do potrzeb Twojego zakładu.
+48 600 305 013
tomasz.karwot@yakudo.eu
Autor tekstu: Tomasz Karwot